Penca Silat
Penca Silat atawa silat nya éta seni béla diri anu asalna ti Asia Tenggara. Seni Béla Diri ieu geus kawéntar di Indonesia, Malaysia, Brunei Darussalam, Singapura, Filipina Kidul jeung Thailand Kidul saluyu jeung nyebarna séké sélér Malayu Nusantara
Sejarah Penca Silat
Penca silat geus dipikawanoh ku sabagéan masarakat Malayu kalawan sababaraha ngaran. Di semenanjung Malaysia jeung Singapura, penca silat leuwih dipikawanoh ku ngaran gayong jeung cekak. Di Thailand, penca silat dipikawanoh ku ngaran bersilat, jeung di Filipina kidul dipikawanoh ku ngaran pasilat. Ti ngaranna, geus bisa dipikanyaho yén penca silat asalna ti Indonesia nepi ka ditetepkeun yén olahraga ieu diciptakeun nu munggaran di Indonesia
Zaman Kuno
Karuhun bangsa Indonesia geus boga cara ngabéla dirina nu boga fungsi pikeun mertahankeun kahirupanna atawa kelompokna ti musibat atawa tantangan alam. Maranéhna nyiptakeun béla diri pikeun nirukeun gerakan sasatoan nu aya di lingkunganna, saperti gerakan monyét, maung, oray atawa manuk dadali.
Zaman Karajaan-Karajaan di Indonesia
Karajaan-karajaan badag, saperti Majapahit jeung Sriwijaya miboga pendékar nu ngawasaan élmu béla diri jeung bisa ngahijikeun prajurit nu kamaheranna dina ngabéla dirina bisa diandelkeun. Dina sajarah perjoangan ngalawan panjajah Walanda, kacatet pendékar anu ngangkat sanjata,, saperti Panembahan Senopati, Sultan Agung, Pangeran Diponegoro, Tjik Ditiro, Teuku Umar, Imam Bonjol, sarta pendékar awéwé, saperti Sabai Nan Aluih, Tjut Nyak Din, jeung Tjut Mutiah.
Sajarah Ikatan Penca Silat Indonesia (IPSI)
Nyadar kana pentingna ngamekarkeun peran penca silat keur ngeusi sumanget kamerdikaan, ku kituna dirasa perlu ayana organisasi penca silat nu sipatna nasional, nu bisa oge ngabeungkeut aliran penca silat nu aya di Indonesia. Dina kaping 18 Mei 1948, kabentuk Ikatan Penca Silat Seluruh Indonesia kalawan susunan pangurus puseur :
- Ketua Umum : Mr. Wongsonegoro
- Wakil Ketua : Suria Atmadja
- Penulis Umum : Marijun Sudirohadiprodjo
- Bendahara : Suratno Sastroamidjojo
Penca Silat nya éta hiji metode bela diri anu dijieun ku urang Indonesia keur mertahankeun dirina sorangan ti sagala rupa musibat. Musibat anu ngancem ka kaselamatan jeung kalumangsungan hirupna. Salaku hiji élmu/metode béla diri anu lahir jeung mekar di kahirupan sosial masarakat bangsa Indonesia, Penca Silat kacida dipangaruhan pisan ku palsapah, budaya, jeung kapribadian bangsa Indonesia.
Silat disawang mekar di kapuloan sakabéh Nusantara ti abad ka-7 maséhi, namung asal muasalna mah can bisa di tangtukeun. Mimiti aya élmu béla diri ieu mungkin mekar ti kaparigelan séké sélér asli Indonesia dina moro jeung perang ngagunakeun bedog, tameng jeung tumbak. Penca Silat di Jawa Kulon biasana dilengkepan ku Goong Bendé jeung alat tiup Tarompet, biasana ditepikeun kalayan musik anu disebut Kendang Penca. Fungsi ti musik Kendang Penca ieu nya éta pikeun nyarengan pintonan gerak-gerak jurus silat jeung kaparigelanna anu geus ditata dina hiji wangun ibingan silat. Pagelaran Penca Silat dimimitian ku acara ngawanohkeun sorangan ka sakabéh patandang silat anu dibéré nomor tandang saluyu jeung ngaran sarta aliran silatna.
Patandang silat asup ka arena tandang. Ditengah-tengah aréna, patandang méré hormat ka nu nongton di antarana kalayan cara rengkuh bari panangan katuhu nu ngeupeul jeung dampal leungeun kénca di hareupeun dada. Di dieu nunjukkeun yén dina pintonan Penca Silat anu dilakukeun sorangan, teu boga maksud ngajak gelut. Namung fungsina salaku seni pintonan. Saréngséna hormat jeung biasana, patandang ngawilujengkeun ka nayaga keur nabeuh. Biasana di Jawa Kulon sorangan, musik nu dipaké macem-macem. Salah sahijina nya éta lagu Buah Kawung.
Dasarna pakéan anu dipake masih tetep boga pola tradisi, nya éta iket, baju kampret hideung polos, calana pangsi, beubeur, sarung, jeung bedog. Iket keur awéwé mah cukup ku hiji lambar kaén, utamana ngabeungkeut buuk ulah nepi ka ngaganggu gerakan jurus. Istilah-istilah gerak silat anu dicokot tina kahirupan sapopoe nya éta:
- Adeg-adeg,
- Ajeg,
- Bendul,
- Besot,
- Centok,
- Dengkul,
- Depok,
- Gedig,
- Giles,
- Guar Jalak Pengkor,
- Jambret,
- Kelid,
- Koset,
- Kuda-kuda,
- Lengkah,
- Limbung,
- Malik,
- Mande,
- Mincid,
- Najong,
- Pasang,
- Pegung/Bendung,
- Pepeg,
- Peupeuh,
- Rengkuh,
- Rogoh,
- Selup,
- Siku,
- Tangkis, jeung
- Tarik.
Sumber rujukan
Piwulangpedia | su.wikipedia.org/wiki/Penca_silat
EDGE
Enhanced Data rates for GSM Evolution (EDGE) atawa Enhanced GPRS (EGPRS), ngarupakeun salasahiji téknologi telepon sélulér digital anu ngamungkinkeun laju pangiriman data anu leuwih gancang kalayan tingkat kapercayaan (réliabilitas) pangiriman data anu leuwih bisa diandelkeun. Sanajan sacara téknis ngarupakeun 3G, EDGE umumna sacara teu resmi digolongkeun salaku standar 2.75G, lantaran laju datana anu leuwih laun. EDGE geus mitembeyen dipaké dina jaringan GSM di sakuliah dunya mimiti taun 2003, awalna di Amérika Kalér.
EDGE bisa dipaké pikeun panerapan (aplikasi) packet switched saperti sambungan Internét. Aplikasi data dina laju nu gancang saperti layanan vidéo jeung multimédia lianna bisa boga kapasitas data anu leuwih gedé ku jasana EGPRS. EDGE Circuit Switched ngarupakeun hiji objék anu bisa dimekarkeun dina waktu ka hareup.
Évolusi EDGE terus lumangsung nepi ka ngahasilkeun standar 3GPP Release 7 anu ngahasilkeun unjuk gawé anu dua kali leuwih alus.
Téknologi
EDGE/EGPRS bisa jalan dina jaringan naon waé anu geus dipasangan GPRS asal operator ngaronjatkeun kamampuh jaringanana saperluna.
Sanajan EDGE henteu merlukeun robahna hardware jeung software dina jaringan inti GSM, base stationna kudu dirobah. Dina base station kudu dipasangan unit transceiver anu luyu (kompatibel) jeung EDGE sarta base station subsystem (BSS) perlu ditingkatkeun kamampuhna supaya bisa narima EDGE. Hardware jeung software terminal ogé kudu nimukeun kodeu jeung ngodeukuen (decode/encode) pola modulasi jeung pangkodeuan (modulation and coding schemes) anyar sarta bisa mawa data kalayan laju anu leuwih gancang.
Téknik transmisi
sajaba maké cara modulasi Gaussian minimum-shift keying (GMSK), EDGE ogé ngagunakeun higher-order PSK/8 phase shift keying (8PSK) pikeun lima nu di luhur tina salapan pola modulasi jeung pangkodeuanana. EDGE ngahasilkeun kecap 3-bit pikeun tiap parobahan dina fase gelombang pamawana. Hal ieu sacara éféktif ningkatkeun laju data tilu kali leuwih gancang manan anu ditawarkeun ku GSM. EDGE, saperti GPRS, maké algoritma adaptasi laju anu ngaluyukeun pola modulasi jeung pangkodeuan (modulation and coding scheme - MCS) nurutkeun kualitas channel radiona, sarta ogé laju bit jeung katahanan transmisi data tina gangguan. EDGE maké téknologi anyar anu teu kapanggih dina GPRS, nyaéta Incremental Redundancy, anu henteu ngirimkeun deui pakét anu kaganggu tapi ngirim leuwih loba informasi anu bakal dicampurkeun dina receiver (alat panarima sinyal). Hal ieu ngaronjatkeun probabilitas decoding (nimukeun deui kode asal) anu bener.
EDGE bisa mawa data kalayan laju nepi ka 236.8 kbit/det pikeun 4 timeslot (sacara téori maksimum 473.6 kbit/det pikeun 8 timeslot) dina mode pakét sahingga baris nyumponan sarat International Telecommunications Union (ITU pikeun jaringan 3G, sarta geus ditarima ku ITU salaku bagian tina kulawarga standar IMT-2000. EDGE nambahkeun mode data sirkuit anu katelah HSCSD, anu bisa ningkatkeun laju data.
Pola modulasi jeung pangkodeuan (Modulation and Coding Scheme - MSC) EGPRS
Klasifikasi
EDGE bisa digolongkeun kana 2G atawa 3G gumantung kana panerapanana. Sanajan alat-alat EDGE kelas 3 jeung nu sahandapeunana jelas lain 3G, tapi alat-alat kelas 4 jeung saluhureunana jalan dina rubakpita anu leuwih panjang manan téknologi lianna anu sacara konvénsional dianggap 2G saperti 1xRTT). Lantaran loba macemna, EDGE ilaharna digolongkeun kana téknologi jaringan 2.75G.
Évolusi EDGE
Évolusi EDGE hasil ngahadéan téknologina. Latency bisa dikurangan ku cara nurunkeun selang waktu transmisi nepi ka satengahna (ti 20 mdet jadi 10 mdet). Laju bit bisa ditingkatkeun nepi ka laju puncak 1 MBit/s sarta letency turun jadi 100 mdet ku cara ngagunakeun dua gelombang pamawa, laju simbol nu leuwih gancang sarta modulasi orde nu leuwih luhur (32QAM jeung 16QAM lain 8-PSK), sarta turbo code pikeun ngahadéan error correction. Kualitas sinyal ogé dihadéan ku cara ngagunakeun dua anteneu.
[édit] Jaringan
EDGE dirojong ku para operator GSM di Amérika Kalér. Sabagian operator GSM di patempatan lianna nganggap UMTS salaku puncakna kamajuan sarta milih jalan henteu maké EDGE samasakali atawa maké EDGE ngan di luar wilayah anu kawengku ku UMTS. Sanajan kitu, mahal jeung kendorna pamasangan UMTS geus ngakibatkeun réa nu meuli EDGE di pasar GSM/GPRS.
Sumber rujukan
Piwulangpedia | su.wikipedia.org/wiki/EDGE
EDGE bisa dipaké pikeun panerapan (aplikasi) packet switched saperti sambungan Internét. Aplikasi data dina laju nu gancang saperti layanan vidéo jeung multimédia lianna bisa boga kapasitas data anu leuwih gedé ku jasana EGPRS. EDGE Circuit Switched ngarupakeun hiji objék anu bisa dimekarkeun dina waktu ka hareup.
Évolusi EDGE terus lumangsung nepi ka ngahasilkeun standar 3GPP Release 7 anu ngahasilkeun unjuk gawé anu dua kali leuwih alus.
Téknologi
EDGE/EGPRS bisa jalan dina jaringan naon waé anu geus dipasangan GPRS asal operator ngaronjatkeun kamampuh jaringanana saperluna.
Sanajan EDGE henteu merlukeun robahna hardware jeung software dina jaringan inti GSM, base stationna kudu dirobah. Dina base station kudu dipasangan unit transceiver anu luyu (kompatibel) jeung EDGE sarta base station subsystem (BSS) perlu ditingkatkeun kamampuhna supaya bisa narima EDGE. Hardware jeung software terminal ogé kudu nimukeun kodeu jeung ngodeukuen (decode/encode) pola modulasi jeung pangkodeuan (modulation and coding schemes) anyar sarta bisa mawa data kalayan laju anu leuwih gancang.
Téknik transmisi
sajaba maké cara modulasi Gaussian minimum-shift keying (GMSK), EDGE ogé ngagunakeun higher-order PSK/8 phase shift keying (8PSK) pikeun lima nu di luhur tina salapan pola modulasi jeung pangkodeuanana. EDGE ngahasilkeun kecap 3-bit pikeun tiap parobahan dina fase gelombang pamawana. Hal ieu sacara éféktif ningkatkeun laju data tilu kali leuwih gancang manan anu ditawarkeun ku GSM. EDGE, saperti GPRS, maké algoritma adaptasi laju anu ngaluyukeun pola modulasi jeung pangkodeuan (modulation and coding scheme - MCS) nurutkeun kualitas channel radiona, sarta ogé laju bit jeung katahanan transmisi data tina gangguan. EDGE maké téknologi anyar anu teu kapanggih dina GPRS, nyaéta Incremental Redundancy, anu henteu ngirimkeun deui pakét anu kaganggu tapi ngirim leuwih loba informasi anu bakal dicampurkeun dina receiver (alat panarima sinyal). Hal ieu ngaronjatkeun probabilitas decoding (nimukeun deui kode asal) anu bener.
EDGE bisa mawa data kalayan laju nepi ka 236.8 kbit/det pikeun 4 timeslot (sacara téori maksimum 473.6 kbit/det pikeun 8 timeslot) dina mode pakét sahingga baris nyumponan sarat International Telecommunications Union (ITU pikeun jaringan 3G, sarta geus ditarima ku ITU salaku bagian tina kulawarga standar IMT-2000. EDGE nambahkeun mode data sirkuit anu katelah HSCSD, anu bisa ningkatkeun laju data.
Pola modulasi jeung pangkodeuan (Modulation and Coding Scheme - MSC) EGPRS
| Coding and modulation scheme (MCS) | Laju (kbit/det/slot) | Modulasi |
|---|---|---|
| MCS-1 | 8.80 | GMSK |
| MCS-2 | 11.2 | GMSK |
| MCS-3 | 14.8 | GMSK |
| MCS-4 | 17.6 | GMSK |
| MCS-5 | 22.4 | 8-PSK |
| MCS-6 | 29.6 | 8-PSK |
| MCS-7 | 44.8 | 8-PSK |
| MCS-8 | 54.4 | 8-PSK |
| MCS-9 | 59.2 | 8-PSK |
EDGE bisa digolongkeun kana 2G atawa 3G gumantung kana panerapanana. Sanajan alat-alat EDGE kelas 3 jeung nu sahandapeunana jelas lain 3G, tapi alat-alat kelas 4 jeung saluhureunana jalan dina rubakpita anu leuwih panjang manan téknologi lianna anu sacara konvénsional dianggap 2G saperti 1xRTT). Lantaran loba macemna, EDGE ilaharna digolongkeun kana téknologi jaringan 2.75G.
Évolusi EDGE
Évolusi EDGE hasil ngahadéan téknologina. Latency bisa dikurangan ku cara nurunkeun selang waktu transmisi nepi ka satengahna (ti 20 mdet jadi 10 mdet). Laju bit bisa ditingkatkeun nepi ka laju puncak 1 MBit/s sarta letency turun jadi 100 mdet ku cara ngagunakeun dua gelombang pamawa, laju simbol nu leuwih gancang sarta modulasi orde nu leuwih luhur (32QAM jeung 16QAM lain 8-PSK), sarta turbo code pikeun ngahadéan error correction. Kualitas sinyal ogé dihadéan ku cara ngagunakeun dua anteneu.
[édit] Jaringan
EDGE dirojong ku para operator GSM di Amérika Kalér. Sabagian operator GSM di patempatan lianna nganggap UMTS salaku puncakna kamajuan sarta milih jalan henteu maké EDGE samasakali atawa maké EDGE ngan di luar wilayah anu kawengku ku UMTS. Sanajan kitu, mahal jeung kendorna pamasangan UMTS geus ngakibatkeun réa nu meuli EDGE di pasar GSM/GPRS.
Sumber rujukan
Piwulangpedia | su.wikipedia.org/wiki/EDGE
Daftar Carita Pantun
Daftar Carita Pantun Piwulangpedia
- Ciung Wanara
- Lutung Kasarung
- Mundinglaya di Kusumah
- Aria Munding Jamparing
- Banyakcatra
- Badak Pamalang
- Badak Sangorah
- Badak Singa
- Bima Manggala
- Bima Wayang
- Budak Manjor
- Budug Basu /Sri Sadana / Sulanjana
- Bujang Pangalasan
- Sunan Burung Baok
- Buyut Orenyeng
- Dalima Wayang
- Demung Kalagan
- Deugdeug Pati Jaya Perang / Raden Deugdeug Pati Jaya Perang Prabu Sandap Pakuan
- Gajah Lumantung
- Gantangan Wangi
- Hatur Wangi
- Jaka Susuru
- Jalu Mantang
- Jaya Mangkurat
- Kembang Panyarikan / Pangeran Ratu Kembang Panyarikan
- Kidang Panandri
- Kidang Pananjung
- Kuda Gandar
- Kuda Lalean
- Kuda Malela
- Kuda Wangi
- Langga Larang
- Langga Sari
- Langon Sari
- Layung Kumendung
- Liman Jaya Mantri
- Lutung Leutik / Ratu Bungsu Karma Jaya
- Malang Sari
- Manggung Kusuma
- Matang Jaya
- Munding Jalingan
- Munding Kawangi
- Munding Kawati
- Munding Liman
- Munding Mintra
- Munding Sari Jaya Mantri
- Munding Wangi
- Nyi Sumur Bandung
- Paksi Keling / Wentang Gading
- Panambang Sari
- Panggung Karaton
- Parenggong Jaya
- Raden Mangprang di Kusumah
- Raden Tanjung
- Raden Tegal
- Rangga Sawung Galing
- Rangga Gading
- Rangga Katimpal
- Rangga Malela
- Rangga Sena
- Ratu Ayu
- Ratu Pakuan
- Ringgit Sari
- Senjaya Guru
- Siliwangi
Rupa-Rupa Kakawihan
Ambil-ambilan
Ambil ambilan turugtug hayam samantu euweuh nu diambil kabeh ge budak pahatu Pahatu ge bae' purah nutu purah ngéjo purah ngasakan baligo purah calik dina lampit purah tunggu pipir leuit nyerieun sukuna kacugak ku kaliage aya ubarna urat guling sampurnage tigunting nyocolan dage geura dahar sangu bodas beasna meunang ngahidas lauk cai meunang mais angeun taleus pencok hiris
Jaleuleuja
Jaleuleuja
Atulak tu ja éman
gog
Seureuh leuweung
bay
Jambé kolot
bug
Ucing katinggang songsong
ngék
Dongdang mayang
Pamikul adeg-adeg Bujang lanjang ti kidul sing araced
Truk truk brung
Néngnang néng prak
Endeuk-eundeukan lagoni
Santri maan dodol Doléwak nincak waduk Duka waduk saha Haneut kénéh pisan (balik deui kana santri maan dodol ………… Kitu jeung kitu waé bulak balik)
Bubulaoan Si semar maling gunting Guntingna kabulaoan Ta eem te eem Sidakep bari balem
Ojok – ojok
Ojok – ojok uang aung
Ngarorojok nu disaung
Ojok-ojok undar andur
Ngarojok nu keur tandur
Ojok-ojok umbet-ambét
Ngarojok nu ngarambét
Ojok-ojok uat-aut
Ngarojok nu dibuat
Ojok – ojok ata utu
Ngarorojok nu keur nutu
Ojok-ojok unggang anggéng
Ngarojok nu keur nonggéng
Ojok-ojok ucad aced
Ngorojok nu aced-acedan
Oray-orayan 1
Oray-orayan
Oray naon
Oray bungka
Bungka naon
Bungkalaut
Laut naon
Laut dipa
Dipa naon
Dipandeuri
Oray-orayan 2
+ Oray-orayan luar léor mapay sawah
- Entong ka sawah paréna keur sedeng beukah
+ Mending ka leuwi di leuwi loba nu mandi
- Saha anu mandi – anu mandina pandeuri
Prang pring
Prang pring, prang pring
salumprang salampring
Sabulu bulu gading
si gading ka Sunda perang
pur kuntul engkang-engkang
munding ngabongkar kandang
salewek sadugel cindel
heug, heug caringin runtuh
heug, heug caringin runtuh
dorokdok gubrag
+pung puyuh/
angèl angèl pèrah jambè/
torolong hayam kakolong
suku si jaèni
nilep sabeulah.............(upami teu lepat mah kitu)
Cang ucang anggé
Cang ucang anggé
Mulung muncang ka paranjé
Digogog ku anjing gedé
Anjing gedé nu Pa Lebé
Ari gog gog cungunguuuung
Héhéotan
Héh héh héhéotan
Bulu kélék jambréosan
Nini-nini dagang ketan
Teu payu dicarékan
Trang-trang koléntrang
Trang-trang koléntrang
silondong paéh nundutan
tikusruk kana durukan
mesat gobang kabuyutan
Trang-trang koléntrang
sianggar nyingkah sing anggah
jeung gancang muntahkeun bulan
caang bulan didurukan
Trang-trang koléntrang
si nini urang tulungan
imahna teh kapoékan
bulan tempur nabrak siang
Bang kalima lima gobang
Bang kalima lima gobang (bang)
Bangkong di tengah sawah (wah)
Wahéy tukang bajigur (gur)
Guru sakola désa (sa)
Saban poé ngajar (jar)
Jarum paranti ngaput (put)
Putri nu gareulis (lis)
Lisung kadua halu (lu)
Luhur kapal udara (ra)
Ragrag di Jakarta (ta)
Taun tujuh hiji (ji)
Haji rék ka Mekkah (kah)
Kahar tujuh rébu (bu)
Buah meunang ngala (la)
Lauk meunang nyobék (bék)
Béker meunang muter (ter)
Terus ka Cikampék (pék)
Pékna dagang kalam (lam)
Lampu eujeung damar (mar)
Mari kuéh hoho (ho)
Hotél panglédangan (ngan)
Ngantos Kangjeng Dalem (lem)
Lempa lempi lempong
Ngadu pipi jeung nu ompong
Ayang-ayang Gung
Ayang-ayang gung
Gung goongna ramé
Ménak Ki Mas Tanu
Nu jadi wadana
Naha manéh kitu
Tukang olo-olo
Loba anu giruk
Ruket jeung Kumpeni
Niat jadi pangkat
Katon kagoréngan
Ngantos Kangjeng Dalem
Lempa lempi lempong
Ngadu pipi jeung nu ompong
Jalan ka Batawi ngemplong
Sumber rujukan
Piwulangpedia | su.wikipedia.org/wiki/Kakawihan
Ambil ambilan turugtug hayam samantu euweuh nu diambil kabeh ge budak pahatu Pahatu ge bae' purah nutu purah ngéjo purah ngasakan baligo purah calik dina lampit purah tunggu pipir leuit nyerieun sukuna kacugak ku kaliage aya ubarna urat guling sampurnage tigunting nyocolan dage geura dahar sangu bodas beasna meunang ngahidas lauk cai meunang mais angeun taleus pencok hiris
Jaleuleuja
Jaleuleuja
Atulak tu ja éman
gog
Seureuh leuweung
bay
Jambé kolot
bug
Ucing katinggang songsong
ngék
Dongdang mayang
Pamikul adeg-adeg Bujang lanjang ti kidul sing araced
Truk truk brung
- Truk truk brung Truk tru brak Buntut lutung panjang rubak Dikenyang-kenyang barudak Barudak salawé widak Nyèd eng – nyed eng Nyed nyed eng Nyed- nyed eng
- Ningningnang-ningnang Dot em dot blem Dalem sumping dor bajidor Tutunjuk kembang malati Laole ole obong …………………………………………. (culatok)
Néngnang néng prak
- Néngnang néng prak Térélék embé janggotan Pa kuwu kariaan Laukna lauk bilatung Kéjona kéjo gandrung Trangtrung bedog buntung Trungtrang bedog rompang Hét hét embé janggotan Kélék monyét héhéotan Badubanglpak dug blem
- Pacublek-cublek uang Uangnya manggulenténg Butata – butiti Padati wara – wiri Tangsi nona Tangsi tuan Ka teluk bungbung Pok érah Pok érah Si Sidin mau kawin Potong kerbau péndék Potong kerbau tinggi Tingginya jemblang – jemblung Ta eem Ta eem Ta em – ta em – ta em
- Sakentrung – sakentrung Paré hawara di huma Ditutuna lisung kai (pondok ?) Trung dung trung dung éng Trung dung trung dung éng
Endeuk-eundeukan lagoni
- + Endeuk-eundeukan lagoni - Meunang peucang sahiji + Leupas deui ku nini - Beunang deui ku aki + Leupas deui ku ninina nini nini - Beunang deui ku akina aki-aki + Leupas deui ku ninina ninina ninina nini nini - Beunang deui ku akina akina akina akina aki-aki + Leupas deui ku ninina ninina ninina ninina ninina ninina nini nini………… - Beunang deui ku akina akina akina akina akina akina akina akina aki-aki
- Pérépét jéngkol jajahéan awewe ngompol jejeretean.
Santri maan dodol Doléwak nincak waduk Duka waduk saha Haneut kénéh pisan (balik deui kana santri maan dodol ………… Kitu jeung kitu waé bulak balik)
Bubulaoan Si semar maling gunting Guntingna kabulaoan Ta eem te eem Sidakep bari balem
Ojok – ojok
Ojok – ojok uang aung
Ngarorojok nu disaung
Ojok-ojok undar andur
Ngarojok nu keur tandur
Ojok-ojok umbet-ambét
Ngarojok nu ngarambét
Ojok-ojok uat-aut
Ngarojok nu dibuat
Ojok – ojok ata utu
Ngarorojok nu keur nutu
Ojok-ojok unggang anggéng
Ngarojok nu keur nonggéng
Ojok-ojok ucad aced
Ngorojok nu aced-acedan
Oray-orayan 1
Oray-orayan
Oray naon
Oray bungka
Bungka naon
Bungkalaut
Laut naon
Laut dipa
Dipa naon
Dipandeuri
Oray-orayan 2
+ Oray-orayan luar léor mapay sawah
- Entong ka sawah paréna keur sedeng beukah
+ Mending ka leuwi di leuwi loba nu mandi
- Saha anu mandi – anu mandina pandeuri
Prang pring
Prang pring, prang pring
salumprang salampring
Sabulu bulu gading
si gading ka Sunda perang
pur kuntul engkang-engkang
munding ngabongkar kandang
salewek sadugel cindel
heug, heug caringin runtuh
heug, heug caringin runtuh
dorokdok gubrag
+pung puyuh/
angèl angèl pèrah jambè/
torolong hayam kakolong
suku si jaèni
nilep sabeulah.............(upami teu lepat mah kitu)
Cang ucang anggé
Cang ucang anggé
Mulung muncang ka paranjé
Digogog ku anjing gedé
Anjing gedé nu Pa Lebé
Ari gog gog cungunguuuung
Héhéotan
Héh héh héhéotan
Bulu kélék jambréosan
Nini-nini dagang ketan
Teu payu dicarékan
Trang-trang koléntrang
Trang-trang koléntrang
silondong paéh nundutan
tikusruk kana durukan
mesat gobang kabuyutan
Trang-trang koléntrang
sianggar nyingkah sing anggah
jeung gancang muntahkeun bulan
caang bulan didurukan
Trang-trang koléntrang
si nini urang tulungan
imahna teh kapoékan
bulan tempur nabrak siang
Bang kalima lima gobang
Bang kalima lima gobang (bang)
Bangkong di tengah sawah (wah)
Wahéy tukang bajigur (gur)
Guru sakola désa (sa)
Saban poé ngajar (jar)
Jarum paranti ngaput (put)
Putri nu gareulis (lis)
Lisung kadua halu (lu)
Luhur kapal udara (ra)
Ragrag di Jakarta (ta)
Taun tujuh hiji (ji)
Haji rék ka Mekkah (kah)
Kahar tujuh rébu (bu)
Buah meunang ngala (la)
Lauk meunang nyobék (bék)
Béker meunang muter (ter)
Terus ka Cikampék (pék)
Pékna dagang kalam (lam)
Lampu eujeung damar (mar)
Mari kuéh hoho (ho)
Hotél panglédangan (ngan)
Ngantos Kangjeng Dalem (lem)
Lempa lempi lempong
Ngadu pipi jeung nu ompong
Ayang-ayang Gung
Ayang-ayang gung
Gung goongna ramé
Ménak Ki Mas Tanu
Nu jadi wadana
Naha manéh kitu
Tukang olo-olo
Loba anu giruk
Ruket jeung Kumpeni
Niat jadi pangkat
Katon kagoréngan
Ngantos Kangjeng Dalem
Lempa lempi lempong
Ngadu pipi jeung nu ompong
Jalan ka Batawi ngemplong
Sumber rujukan
Piwulangpedia | su.wikipedia.org/wiki/Kakawihan
Basa Sunda
Basa Sunda kagolongkeun kana famili basa Austronésia - Malayo-Polinésia - Malayo Kulon-Polinésia - Sundik nu mibanda sababaraha dialék/logat dumasar padumukan jalmana:
Fonologi
Kiwari, sakumaha di sakabéh wewengkon Indonésia, basa Sunda ditulis dina aksara Latin. Aya tujuh sora vokal: a, e (pepet), é, i, o, u, jeung eu; tanpa diftong. Konsonan kawakilan ku aksara b, c, d, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, w, y, ny, jeung ng. Konsonan séjén nu datang ti basa deungeun, misalna basa Arab atawa basa Inggris, lolobana dialihbasakeun kana konsonan utama tadi: f -> p, v -> p, sy -> s, sh -> s, z -> j, jeung kh -> h.
Tata Basa
Tata basa Sunda kaasup anu basajan dibandingkeun basa-basa lainna. Aya sawatara ciri basa Sunda, nyaéta:
Dina sajarahna, basa Sunda kungsi ditulis ku rupa-rupa aksara, diantarana:
Tata Krama
Tatakrama minangka hiji hal anu ogé leket dina basa Sunda, utamana dina dialék utamana (Parahiangan). Sanajan sawatara nonoman Sunda kiwari nganggap yén diajar tatakrama basa Sunda téh hésé, tatakrama tetep diajarkeun di sakola-sakola lantaran ku tatakrama ieu diharepkeun sikep silihormat jeung silihajénan.
Gaya Basa
Kawas basa Indonésia, dina basa Sunda ogé aya sababaraha gaya basa, contona:
Basa Sunda euyeub ku rupa-rupa karya sastra, boh anu klasik atawa anu moderen, diantarana:
Piwulangpedia | su.wikipedia.org/wiki/Basa_Sunda
- Banten,
- Bogor,
- Parahyangan,
- Cirebon, jeung
- Brebes
Fonologi
Kiwari, sakumaha di sakabéh wewengkon Indonésia, basa Sunda ditulis dina aksara Latin. Aya tujuh sora vokal: a, e (pepet), é, i, o, u, jeung eu; tanpa diftong. Konsonan kawakilan ku aksara b, c, d, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, w, y, ny, jeung ng. Konsonan séjén nu datang ti basa deungeun, misalna basa Arab atawa basa Inggris, lolobana dialihbasakeun kana konsonan utama tadi: f -> p, v -> p, sy -> s, sh -> s, z -> j, jeung kh -> h.
Tata Basa
Tata basa Sunda kaasup anu basajan dibandingkeun basa-basa lainna. Aya sawatara ciri basa Sunda, nyaéta:
- Taya parubahan kecap dumasar waktu, anu dina basa Inggris disebut tenses. Pikeun nangtukeun waktu, kalimah cukup diwuwuhan ku sawatara kecap saperti kamari, ayeuna, tadi, jsb.
- Teu ngabogaan gender dina kecap-kecapna. Kukituna taya parobahan dina kecap-kecapna lantaran ditujukeun ka gender nu béda.
Dina sajarahna, basa Sunda kungsi ditulis ku rupa-rupa aksara, diantarana:
- Aksara Pallawa atawa aksara Pra-Nagari anu dipaké pikeun nuliskeun basa Sangsakerta, dipaké nepi ka abad ka-7,
- Aksara Sunda Kuna anu diturunkeun tina aksara Pallawa.
- Aksara Cacarakan atawa aksara Jawa, sacara umum marengan asupna Islam jeung kaadaban Jawa ka Cirebon (abad ka-16) jeung Priangan (abad ka-17),
- Aksara Pegon, utamana di lingkungan pasantrén, ku asupna ajaran Islam ti tatar Arab,
- Aksara Latin, mimiti dipaké ahir abad ka-19, diwanohkeun ku pangjajah Walanda.
Tata Krama
Tatakrama minangka hiji hal anu ogé leket dina basa Sunda, utamana dina dialék utamana (Parahiangan). Sanajan sawatara nonoman Sunda kiwari nganggap yén diajar tatakrama basa Sunda téh hésé, tatakrama tetep diajarkeun di sakola-sakola lantaran ku tatakrama ieu diharepkeun sikep silihormat jeung silihajénan.
Gaya Basa
Kawas basa Indonésia, dina basa Sunda ogé aya sababaraha gaya basa, contona:
- ngupamakeun (similé)
- lalandian (métafora)
- mijalma (personifikasi)
- rautan (eufimisme)
- ngasor (litotés)
- rarahulan (hiperbol)
- kadalon (pleonasme)
- silib-sindir (alégori)
- mindoan (repetisi)
Basa Sunda euyeub ku rupa-rupa karya sastra, boh anu klasik atawa anu moderen, diantarana:
- Mantra/jampe jeung jangjawokan
- Sisindiran, paparikan, wawangsalan, sésébréd
- Pupuh
- Kakawihan
- Guguritan
- Pupujian
- Wawacan
- Carita pantun
- Dongéng
- Carita pondok
- Nopél
- Drama, jeung
- Sajak atawa puisi.
Piwulangpedia | su.wikipedia.org/wiki/Basa_Sunda
Urang Sunda
Urang Sunda mangrupa salah sahiji séké sélér nu ngeusi utamana bagian kulon pulo Jawa, populasi kadua panglobana di Indonésia. Luyu jeung sajarahna, urang Sunda lolobana sumebar di lemah caina nu kiwari sacara administratif sumebar di propinsi Jawa Kulon, Banten, Jawa Tengah, DKI Jakarta, jeung Lampung kidul. Lian ti éta, program transmigrasi ti Tatar Sunda ka sababaraha wewengkon di Kalimantan jeung Sulawesi ogé ngahasilkeun kantong-kantong masarakat Sunda, katambah ku pribadi-pribadi nu sumebar di sakuliah dunya, nu utamana kadorong ku motif ékonomi.
Basa
Umumna mah urang Sunda maké basa Sunda (aya sababaraha basa wewengkon, nu masing-masing boga ciri) dina paguneman sapopoé, ngan ka dieunakeun, Basa Sunda téh beuki kadéséh ku basa gaul lianna, utamana ku basa Indonésia salaku basa nasional di Indonésia. Di wewengkon wates atawa nu sacara tradisional loba sélér séjén (Jawa), ilahar ogé dipaké basa campuran (Jawa Réang, Jawa Sérang), gumantung jeung saha ngobrolna. Kadéséhna basa Sunda ku basa Indonésia dipangaruhan ku sababaraha hal, di antarana kusabab basa Sunda teu kungsi dipakéna sacara formal, ayana béda basa wewengkon nu kadang dianggap nyusahkeun (sieun salah), sarta lobana sélér séjén nu datang ka Tatar Sunda.
Budaya
Numutkeun sajarahna, cenah mah urang Sunda téh boga dasar budaya huma, sahingga condong ka solitér. Titinggal kaadaban kolot kapanggih di wewengkon sisi Situ Bandung Purba, Guha Pawon, sarta sababaraha situs arkéologi mangrupa kabuyutan/pamujaan mégalitik. Di Nusantara/Indonésia, bukti arkéologis nunjukkeun yén kaadaban tulis pangkolotna téh aya di Tatar Sunda. Karajaan-karajaan Sunda nu kacatet dina sajarah atawa katalungtik titinggalna aya sababaraha karajaan, di antarana Salakanagara, Kendan, Tarumanagara, Sunda, Galuh, Sumedanglarang, Cirebon, jeung Banten.
Ageman.
Numutkeun titinggal arkéologis sarta naskah-naskah Sunda kuna nu tos katalungtik, urang Sunda jaman baheula boga ageman monotéis, nu ka dieunakeun kapangaruhan/katambah ku ajaran Hindu, Buda, Islam, jeung Kristen. Ageman pituin urang Sunda (Sunda Wiwitan) bisa kénéh ditempo di Kanékés, Banten, nu ti jaman baheula ngurung manéh tina kamodérenan. Kiwari, kalolobaan urang Sunda ngagem Islam.
Upajiwa
Alam Sunda nu taneuhna subur ngarojong ka urang Sunda kana hirup tatanén, boh anu mangrupi: sawah, huma, pakebonan sayur, jeung leuweung produksi. Ka dieunakeun, ku mekarna industri jeung dagang, pakasaban urang Sunda jadi rupa-rupa sakumaha ilaharna bangsa lian.
Stratifikasi sosial
Urang Sunda mah cenah katelah égalitér, kagambarkeun tina basa nu dipaké ku gegedén karajaan jeung cacah dina carita-carita tradisional nu teu wanoh kana undak-usuk atawa tingkatan basa. Kadieunakeun, utamana ti saprak dijajah Mataram, "kamonésan" Sultan Agung dina nyiptakeun undak-usuk basa ditiron ku para ménak Sunda, nu hasilna mangrupa jungkrang antara ménak jeung cacah. Dina jaman dijajah Walanda, dua tingkat sosial ieu kasambung ku istilah priyayi, golongan pagawé pamaréntahan (birokrat, militér, jeung guru) nu sabenerna mah lolobana kaasup golongan ménak kénéh. Dina awal abad ka-20, strata sosial ieu beuki luntur, komo sanggeus jaman kamerdikaan mah. Najan kitu, nepi ka kiwari, watek féodal téh kadang sok kaciri kénéh aya dina kahirupan urang Sunda.
Seni Sunda
Seni Sunda anu masih populér di masarakat di antarana
urang Sunda mah ilaharna maké ngaran anu basajan, kadang cukup ku sakecap, bari jeung pondok. Ku ayana pangaruh Islam anu kuat, urang Sunda loba nu maké ngaran nu nyokot tina 'asma'ul husna' digabung jeung landihan tradisional. Mun dua kecap, kadang sok maké pola "tolong-menolong" (suku kecap nu diulang), misalna Cécép Gorbacép, Asép Gumasép, Didin Saépudin, jsb. Tapi, kitu sotéh ti golongan cacah, sabab pikeun golongan ménak mah (baheula), biasana mah ngaranna diwangun ku dua kecap, sahingga rada panjang. Misalna baé Umar Wirahadikusumah, Ginanjar Kartasasmita, Huséin Jayadiningrat, Huséin Sastranegara, jsb.
Sumber rujukan
Piwulangpedia | su.wikipedia.org/wiki/Urang_Sunda
Basa
Umumna mah urang Sunda maké basa Sunda (aya sababaraha basa wewengkon, nu masing-masing boga ciri) dina paguneman sapopoé, ngan ka dieunakeun, Basa Sunda téh beuki kadéséh ku basa gaul lianna, utamana ku basa Indonésia salaku basa nasional di Indonésia. Di wewengkon wates atawa nu sacara tradisional loba sélér séjén (Jawa), ilahar ogé dipaké basa campuran (Jawa Réang, Jawa Sérang), gumantung jeung saha ngobrolna. Kadéséhna basa Sunda ku basa Indonésia dipangaruhan ku sababaraha hal, di antarana kusabab basa Sunda teu kungsi dipakéna sacara formal, ayana béda basa wewengkon nu kadang dianggap nyusahkeun (sieun salah), sarta lobana sélér séjén nu datang ka Tatar Sunda.
Budaya
Numutkeun sajarahna, cenah mah urang Sunda téh boga dasar budaya huma, sahingga condong ka solitér. Titinggal kaadaban kolot kapanggih di wewengkon sisi Situ Bandung Purba, Guha Pawon, sarta sababaraha situs arkéologi mangrupa kabuyutan/pamujaan mégalitik. Di Nusantara/Indonésia, bukti arkéologis nunjukkeun yén kaadaban tulis pangkolotna téh aya di Tatar Sunda. Karajaan-karajaan Sunda nu kacatet dina sajarah atawa katalungtik titinggalna aya sababaraha karajaan, di antarana Salakanagara, Kendan, Tarumanagara, Sunda, Galuh, Sumedanglarang, Cirebon, jeung Banten.
Ageman.
Numutkeun titinggal arkéologis sarta naskah-naskah Sunda kuna nu tos katalungtik, urang Sunda jaman baheula boga ageman monotéis, nu ka dieunakeun kapangaruhan/katambah ku ajaran Hindu, Buda, Islam, jeung Kristen. Ageman pituin urang Sunda (Sunda Wiwitan) bisa kénéh ditempo di Kanékés, Banten, nu ti jaman baheula ngurung manéh tina kamodérenan. Kiwari, kalolobaan urang Sunda ngagem Islam.
Upajiwa
Alam Sunda nu taneuhna subur ngarojong ka urang Sunda kana hirup tatanén, boh anu mangrupi: sawah, huma, pakebonan sayur, jeung leuweung produksi. Ka dieunakeun, ku mekarna industri jeung dagang, pakasaban urang Sunda jadi rupa-rupa sakumaha ilaharna bangsa lian.
Stratifikasi sosial
Urang Sunda mah cenah katelah égalitér, kagambarkeun tina basa nu dipaké ku gegedén karajaan jeung cacah dina carita-carita tradisional nu teu wanoh kana undak-usuk atawa tingkatan basa. Kadieunakeun, utamana ti saprak dijajah Mataram, "kamonésan" Sultan Agung dina nyiptakeun undak-usuk basa ditiron ku para ménak Sunda, nu hasilna mangrupa jungkrang antara ménak jeung cacah. Dina jaman dijajah Walanda, dua tingkat sosial ieu kasambung ku istilah priyayi, golongan pagawé pamaréntahan (birokrat, militér, jeung guru) nu sabenerna mah lolobana kaasup golongan ménak kénéh. Dina awal abad ka-20, strata sosial ieu beuki luntur, komo sanggeus jaman kamerdikaan mah. Najan kitu, nepi ka kiwari, watek féodal téh kadang sok kaciri kénéh aya dina kahirupan urang Sunda.
Seni Sunda
Seni Sunda anu masih populér di masarakat di antarana
- Wayang Golék,
- Tembang Cianjuran,
- Penca.
- Jaipongan
- Kacapian
- Calung
- Degung,
- Angklung.
- Carita pantun.
- Kuda rénggong
- Bangkong réang
- Burokan
- Beluk,
- Bangréng
- Tari Merak
- Tari Rakyat
- Tari Wayang
- Topéng Priangan
- jeng sajabana.
urang Sunda mah ilaharna maké ngaran anu basajan, kadang cukup ku sakecap, bari jeung pondok. Ku ayana pangaruh Islam anu kuat, urang Sunda loba nu maké ngaran nu nyokot tina 'asma'ul husna' digabung jeung landihan tradisional. Mun dua kecap, kadang sok maké pola "tolong-menolong" (suku kecap nu diulang), misalna Cécép Gorbacép, Asép Gumasép, Didin Saépudin, jsb. Tapi, kitu sotéh ti golongan cacah, sabab pikeun golongan ménak mah (baheula), biasana mah ngaranna diwangun ku dua kecap, sahingga rada panjang. Misalna baé Umar Wirahadikusumah, Ginanjar Kartasasmita, Huséin Jayadiningrat, Huséin Sastranegara, jsb.
Sumber rujukan
Piwulangpedia | su.wikipedia.org/wiki/Urang_Sunda
Recent Comments